‘De Hemelse Wetten’

Een geschiedenis van de pre-Copernicaanse sterrenkunde


HOVO cursus Alkmaar
3 oktober t/m 12 december 2012

Zonsopkomst over de Heel Stone bij Stonehenge Babylonische spijkerschrifttablet uit de
MUL.APIN serie
Het sterrenbeeld Sagittarius in de Leidse Aratea

Al vanaf de vroegste geschiedenis van de mens werd de hemel bestudeerd om de wetten achter de schijnbare loop van de hemellichamen te doorgronden. Waarnemingen die vaak honderden jaren geleden werden verricht liggen nu nog steeds aan de basis van onze kalenders, godsdienstige rituelen en wereldbeelden. De sterrenkunde van onze voorouders is vaak het onderwerp van fantastische en ongefundeerde speculaties maar de feitelijke geschiedenis van de sterrenkunde is een rijkgeschakeerd en boeiend verhaal die slechts weinigen kennen.

In deze cursus wordt een cultuurgeschiedenis van de sterrenkunde gegeven zoals die in verschillende perioden en culturen werd beoefend. Behandeld worden onder meer de sterrenkunde van de megalietbouwers, de Egyptenaren, de Babyloniërs, de Chinezen, de Klassieke Oudheid en de rol van de sterrenkunde in de Islam en in Europa tijdens de middeleeuwen. Ook de Westerse sterrenkunde gedurende de vroeg-moderne en moderne periode komt ruim aan bod. Daarnaast zal de invloed van de sterrenkunde op de antieke kunst en literatuur, en ook de astrologie ruim belicht worden.

Voor het volgen van deze cursus is geen wis- of sterrenkundige voorkennis vereist.

NB: Deze cursus is alleen toegankelijk voor cursisten die zich hiervoor via HOVO Alkmaar hebben ingeschreven


De sterrenwacht van de Turkse sterrenkundige Taqī al-Dīn in Istanbul Titelpagina van De magnis conjunctionibus van de islamitische astroloog Abū Ma‛shar Geocentrisch wereldbeeld (Petrus Apianus, Cosmographia, 1524)

De cursus bestaat uit de volgende onderdelen

    behandelde onderwerpen   dag   reader   PowerPoint
sheets
 
1   Inleiding / Megalithische sterrenkunde     3 oktober   text1   hovo_01
2   De sterrenkunde in het Oude Nabije Oosten (Mesopotamië)   10 oktober   text1, text2, text3   hovo_02
3   De sterrenkunde in het Oude Nabije Oosten (Egypte)   17 oktober   text1, text2   hovo_03
4   De sterrenkunde in Griekenland en in Rome   31 oktober   text1, text2, text3   hovo_04
5   De sterrenkunde in de Islam     7 november   text1, text2   hovo_05
6   De sterrenkunde in de middeleeuwen (Europa)   14 november   text1, text2, text3   hovo_06
7   De sterrenkunde in het Verre Oosten   21 november   text1, text2, text3   hovo_07
8   Een geschiedenis van de westerse kalender   28 november   text1, text2, text3   hovo_08
9   De herkomst van de namen van de sterren en de sterrenbeelden     5 december   text1, text2, text3   hovo_09
10   De Ster van Bethlehem (oude interpretaties en moderne theoriëen)   12 december   text1, text2   hovo_10

De college uren zijn:

van 13:15 tot 15:45 in lokaal B-330 in Hogeschool INHolland Alkmaar, Bergerweg 200
(routebeschrijving naar Hogeschool INHolland Alkmaar)

Bezoek Museum Boerhaave (Leiden)

19 december van 11:00 tot circa 13:00
(routebeschrijving naar Museum Boerhaave)

2012 en de sterrenkunde van de Maya’s en de Azteken

Populaire lezing op 20 december (20:00-22:00)
Sterrenwacht Copernicus (Overveen)


Aanbevolen literatuur

Enkele nuttige websites


Naar mijn homepage